ԼՂ-ից տեղահանվածների բնակապահովման ծրագիրն ընդլայնվում է

ՀՀ կառավարությունը հաստատել է Լեռնային Ղարաբաղից բռնի տեղահանված ընտանիքների բնակարանային ապահովման պետական ծրագրի լայնամասշտաբ փոփոխությունները՝ էապես պարզեցնելով աջակցության պայմաններն ու ավելացնելով ֆինանսավորման չափը մի շարք համայնքների համար։

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ընդգծել է, որ որոշումը միտված է իրավակիրառ պրակտիկայում ի հայտ եկած խնդիրների օպերատիվ լուծմանը։ Ինչպես մանրամասնել է ԱՍՀ նախարար Արսեն Թորոսյանը, առանցքային նորամուծություններից է մինչև 2026 թվականի տարեվերջ ծնված երեխաներին ծրագրի լիիրավ շահառու ճանաչելը՝ անկախ հայտի ներկայացման ժամկետներից։ Բացի այդ, արմատապես դյուրինացվել է բյուրոկրատական գործընթացը. նախկինում մերժված քաղաքացիներն ինքնաբերաբար կստանան շահառուի կարգավիճակ, եթե պետական բազաները հավաստեն, որ նրանք 2020 թվականի սեպտեմբերից մինչև 2022 թվականի դեկտեմբերն ընկած ժամանակահատվածում առնվազն մեկ տարի աշխատել կամ սովորել են Ղարաբաղում։

Ծրագրի ֆինանսական մեխանիզմները նույնպես դարձել են առավել ճկուն։ Այսուհետ պետական աջակցությունը ծածկում է ոչ միայն դասական հիփոթեքը, այլև բնակարանային վարկերի վերաֆինանսավորման նպատակով մինչև 2025 թվականի հուլիսը վերցված անշարժ գույքի գրավով սպառողական վարկերը։ Վերանայվել են նաև մնացորդային միջոցների օգտագործման կանոնները. կահույքի և տեխնիկայի գնումն այժմ կարող է իրականացվել վաճառողին ուղղակի փոխանցմամբ՝ հարկային փաստաթղթերի ընդլայնված ցանկի հիման վրա։

Էական փոփոխություններ են կատարվել նախագծի ֆինանսական աշխարհագրության մեջ։ Երևանին հարակից շուրջ 150 համայնքներ տեղափոխվել են աջակցության ավելի բարձր խումբ. այնտեղ վճարումները երեքից հասցվել են չորս միլիոն դրամի՝ մեկ անձի հաշվով։ Այսպիսով՝ երեք միլիոնանոց հավաստագիրը կգործի միայն մայրաքաղաքում, հինգ միլիոնը՝ առանձնացված սահմանամերձ գոտիներում, իսկ մնացած բոլոր մարզերում գումարը կկազմի չորս միլիոն դրամ։ Տրամադրված 5232 բնակարանային հավաստագրերից 2336-ն արդեն հաջողությամբ իրացվել են նոր տներ գնելու կամ կառուցելու նպատակով։

Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության զանգվածային տեղահանությունը տեղի է ունեցել 2023 թվականի աշնանը։ Սեպտեմբերի 19-ին Ադրբեջանը տարածաշրջանում սկսեց լայնամասշտաբ ռազմական գործողություն, որը մեկ օր անց ավարտվեց հրադադարի և տեղական ինքնապաշտպանական ուժերի զինաթափման համաձայնությամբ։ Անվտանգության նկատառումներից ելնելով՝ ավելի քան 100 հազար մարդ՝ Լեռնային Ղարաբաղի գրեթե ողջ էթնիկ հայ բնակչությունը, մի քանի օրվա ընթացքում Լաչինի միջանցքով լքեցին իրենց տներն ու տեղափոխվեցին Հայաստան։ Շուտով չճանաչված հանրապետության ղեկավարությունը ստորագրեց դրա գոյության դադարեցման մասին հրամանագիր։ Բռնի տեղահանվածների տեղավորման և ինտեգրման նպատակով Հայաստանի կառավարությունը մեկնարկեց մի շարք պետական նախաձեռնություններ, այդ թվում՝ վերը նշված բնակարանային ապահովման ծրագիրը։