3.03.2026
Ի՞նչ է կատարվում Իրանում, ի՞նչ զարգացումներ են սպասվում
03.03.2026
Ի՞նչ է կատարվում Իրանում, ի՞նչ զարգացումներ են սպասվում

2018 թվականին ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը Թվիթերում մի գրառում է անում.-Երբեք մի սպառնացեք Միացյալ Նահանգներին կամ դուք կբախվեք հետևանքների, որոնց երբեք չեք հանդիպել ձեր ամբողջ պատմության ընթացքում: Միացյալ Նահանգների նախագահին նույն թվականի ամռանը Համադան քաղաքում, քչախոսությամբ ու իր զսպվածությամբ հայտնի իրանցի գեներալ Ղասեմ Սոլեյմանին պատասխանում է հրապարակային` ցուցադրաբար մատը թափահարելով.-ԱՄՆ նախագահը ապուշ գրառում է արել Թվիթերում: ...Դուք սպառնում եք մեզ պատժամիջոցներով, ինչպիսին աշխարհը դեռ չի տեսել: Նախ և առաջ, ահա արդեն մեկ տարի է, ինչ Թրամփը ԱՄՆ նախագահն է, բայց այդ մարդը շարունակում է խոսել ինչպես խաղատանը, բարում: Նա խոսում է աշխարհի հետ բարմենի կամ խաղատան մենեջերի պես:Պարոն Թրամփը խաղացող է... Դուք շատ լավ գիտեք մեր ուժի և տարածաշրջանում մեր հնարավորությունների մասին: Դուք գիտեք, թե մենք որքան լավն ենք ասիմետրիկ պատերազմում: Բարի գալուստ, մենք սպասում ենք Ձեզ: Այստեղ մենք ենք իսկական խաղացողները, ոչ թե դուք: Դուք գիտեք, որ պատերազմը կհանգեցնի ձեր բոլոր հնարավորությունների կրախի: Դուք կարող եք սկսել պատերազմը, բայց հենց մենք կորոշենք, թե այն ինչպես կավարտվի:Այս խոսքերը հնչում էին մի մարդու շուրթերից, ով այդ պահին փաստացի միայնակ ղեկավարում էր Իրանի արտաքին քաղաքականությունը տարածաշրջանում, ով առնվազն վերջին քսան տարիներին վայելում էր ներկայում հանգուցյալ Ռահբար Ալի Խամենեիի համարյա անսահմանափակ վստահությունը, մարդու, ում Խամենեին անվանել էր Հեղափոխության կենդանի նահատակ՝ առանձնացնելով հեղափոխության բոլոր հերոսների շարքում:Հատկանշական է, որ սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչությունից հետո հենց գեներալ Սոլեյմանին էր նախաձեռնել հետախուզական տվյալների փոխանակությունը ԱՄՆ հետ Ալ-Քաիդայի դեմ համատեղ պայքար մղելու համար և անգամ իշխանության վերին շրջանակներում բարձրաձայնել, որ գուցե եկել է ժամանակը վերաիմաստավորելու ամերիկացիների հետ հարաբերությունները: Ամերիկամետ Սոլեյմանին 2002 թվականի հունվարից հետո,սակայն, դարձավ Նահանգների ամենաոխերիմ թշնամիներից, ով բացառում էր ամերիկացիների հետ ցանկացած երկխոսություն, երբ նախագահ Ջորջ Բուշ Կրտսերը Իրանը հայտարարեց չարի առանցքի մաս, ատոմային զենքի և տեռորիզմի տարածման աղբյուր։ 2020 թվականի հունվարի 3֊ին նախագահ Թրամփի անմիջական հրամանով Բաղդադի օդանավակայանի թիրախային հրթիռակոծման արդյունքում ԱՄՆ թշնամի հռչակված գեներալ Ղասեմ Սոլեյմանին սպանվեց։ Նրա սպանության հաստատումից հետո Դոնալդ Թրամփը Թվիթերի իր միկրոբլոգում թվիթել էր ԱՄՆ դրոշը՝ առանց որևէ լրացուցիչ խոսքերի կամ մեկնաբանության: Սա պատմում եմ, որ բոլորին հասկանալի դառնա վերջապես ու վերջնական` Թրամփի վարչակազմի գործողություններում չկա որևէ հախուռնություն։ Սոլեյմանիի սպանության հաջորդած բոլոր այս տարիներին տեղի ունեցած ռազմական կամ հատուկ գործողությունները հետևողականորեն միտված են եղել մեկ նպատակի` վերացնել Իրանի ռազմաքաղաքական ներկա ղեկավարությամբ հակամերիկյան թևի առանցքային ներկայացուցիչներին։ Շատ հավանական է, որ այս ջանքերի արդյունքները տեսանելի լինեն արդեն մոտ ապագայում, երբ ի հայտ գա ԱՄՆ հետ գործակցության կողմնակից խմբավորումը։ Իրանում կան այդպիսիք նաև իշխանական ներկա էլիտայում` չմոռանանք, որ անգամ Ամերիկայի երդվյալ թշնամի դարձած Սոլեյմանին ժամանակին հենց այդպիսին է եղել։Եզրափակեմ։ Ամերիկացիները հստակ դիտարկելի թիրախավորումով ոչնչացնում են իրանական բանակի և Հողափոխության պահապանների կորպուսի հակաամերիկյան թևը։ Եվ իզուր եք կարծում, թե այս ամբողջ պատմությունը խոշոր հաշվով մեզ հետ կապ չունի և հետևանքները մեզ համար առնվազն բացասական և նշանակալի չեն լինելու։ Խորոված կուկռուզ ուտելն այս դեպքում լուծում է, եթե հոգնել ես մտածելուց կամ երբևէ լուրջ չես եղել քո մտածումներում ու գործողություններում։ Քաղաքագետ Վարդան Բալյան