Մետրոյի միջադեպը. պրոֆեսոր Դանիելյանը դատապարտել է «փախածներ» եզրույթը

Երևանի մետրոպոլիտենում վերջերս տեղի ունեցած միջադեպը, որի ժամանակ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը բառակռվի էր բռնվել Լեռնային Ղարաբաղից տեղահանված կնոջ հետ, սուր արձագանք է գտել փորձագիտական շրջանակներում: Իրավագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր Գևորգ Դանիելյանը մատնանշել է հասկացությունների նենգափոխման անթույլատրելիությունը, երբ ռազմական գործողությունների ֆոնին մարդկանց հարկադիր արտագաղթը ներկայացվում է որպես կամավոր փախուստ:

Քննարկումների առիթ է դարձել նախօրեին մայրաքաղաքի մետրոյում գրանցված իրավիճակը։ Հայաստանի կառավարության ղեկավարը բարձր տոնայությամբ էր շփվել 1993 թվականին Արցախյան առաջին պատերազմում զոհված դաշտային հրամանատար Մերուժան Մոսիյանի դստեր՝ Արմինե Մոսիյանի հետ։ Այդ խոսակցության ընթացքում բռնի տեղահանվածների հասցեին հնչել էր «փախածներ» արտահայտությունը։

Մեկնաբանելով այս միջադեպը՝ Մայր Աթոռի Գերագույն հոգևոր խորհրդի անդամ Գևորգ Դանիելյանը սոցիալական ցանցերի իր էջում խորը մտահոգություն է հայտնել այն առնչությամբ, թե ինչպես է քաղաքական հարթությունում մեկնաբանվում Լեռնային Ղարաբաղից հայերի արտագաղթը։ Նրա խոսքով՝ բազմամսյա շրջափակման և լայնածավալ ռազմական գործողությունների հետևանքները հետևողականորեն մատնվում են անտեսման, իսկ տունը կորցրած հազարավոր մարդկանց ողբերգությունը հրամցվում է իբրև մշտական բնակության վայրի ինքնակամ լքում։

Փորձագետը հիշեցրել է, որ զանգվածային արտագաղթին նախորդել է ծանր զինված դիմակայություն։ Այդ անհավասար պայքարում, ինչպես նշում է Դանիելյանը, զոհվել են ոչ միայն խաղաղ բնակիչներ՝ կանայք, երեխաներ և ծերեր, այլև համառ դիմադրություն ցուցաբերած 129 զինծառայող։ Իրավաբանը հղում է կատարել նաև ադրբեջանական կողմի պաշտոնական տվյալներին, որոնք հաստատել են իրենց 192 զինվորականի կորուստը։

Ամփոփելով իր դիրքորոշումը՝ պրոֆեսորն ընդգծել է, որ «փախուստի» և «արցախյան հարցը փակված համարելու» քաղաքական նարատիվները զուրկ են ներքին տրամաբանությունից։ Դանիելյանն արձանագրել է, որ ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքի ուրացումն ու արգելափակումը խորը իրավական հակասության մեջ է մտնում ՄԱԿ-ի կանոնադրության և պետականության էությունը ամրագրող հիմնարար միջազգային պայմանագրերի հետ։